EKOLODZY MOGĄ BLOKOWAĆ INWESTYCJE

Nowelizacja prawa budowlanego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) z 11 lipca br., zdecydowanie ograniczyła możliwość zaskarżenia pozwoleń na budowę przez organizacje ekologiczne. W dalszym ciągu jednak organizacja ekologiczna może zaskarżyć niektóre inwestycje, tyle że korzystając nie z prawa budowlanego, ale prawa ochrony środowiska.

Istnieje wyraźny rozdźwięk między nowymi przepisami prawa budowlanego, które odbierają organizacjom ekologicznym uprawnienia strony w postępowaniu o wydanie decyzji budowlanej (art. 28) i k.p.a. (art. 31), a prawem ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627) i art. 6 konwencji z Aarhus z 25 czerwca 1998 r. (ratyfikowana przez Polskę i opublikowana w Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz. 706). Te drugie w oparciu o art. 33 dopuszczają udział organizacji ekologicznych w postępowaniach dotyczących niektórych inwestycji na prawach strony - ze względu na miejsce swojego działania.

W takim przypadku zgodnie z zasadami określonymi w Konstytucji RP w pierwszej kolejności należy stosować przepisy prawa międzynarodowego i ustawy Prawo ochrony środowiska, jako regulacji szczegółowej (lex specialis). Instytucja kaucji ogranicza w znacznym stopniu nieuzasadnione przypadki zaskarżenia pozwoleń na budowę.

Kto jest stroną w postępowaniu administracyjnym?

Obecnie, podobnie jak w krajach UE, przyjmuje się, że niepożądane oddziaływanie inwestycji na środowisko nie musi dotyczyć tylko nieruchomości sąsiednich. Szkodliwość dociera bowiem również na dalsze odległości (dotyczy to choćby hałasu czy zanieczyszczeń powietrza). Na prawach strony mogą więc występować także organizacje społeczne (zgodnie z art. 31 k.p.a.) i żądać wszczęcia postępowania lub dopuszczenia ich do udziału w postępowaniu, jeśli jest to uzasadnione celami statutowymi i gdy przemawia za tym interes społeczny. Jednak nie każda organizacja ekologiczna może uczestniczyć w postępowaniu. Musi ona spełnić następujące warunki: mieć wpis do KRS (zwykłe stowarzyszenie nie ma takich uprawnień), cele statutowe muszą przewidywać możliwość występowania w sprawach w obronie środowiska naturalnego, zasięg działania organizacji musi obejmować teren inwestycji.