2003 r. Do Biura
Rozwoju Wrocławia, Prezydenta Wrocławia Rafała Dutkiewicza trafia pismo dotyczące koncepcji przebudowy ulic na odcinku od
Dworca Głównego - poprzez ul. Joannitów - Dawida - Gajową - do ul.
Kamiennej. Koncepcję opracował radny osiedlowy Maciej Borowski.
"Zwracamy się
do Państwa, jako jednostki najbardziej kompetentnej w sprawie planowania
kierunków rozwoju przestrzennego miasta. W odpowiedzi na
deklarację Pana Prezydenta Rafała Dutkiewicza proponujemy działania, które
mogłyby pomóc w realizacji projektu uczynienia z Dworca PKP wizytówki miasta.
Istnieje ogromna szansa aby dworzec stał się węzłowym punktem, nie tylko dla
podróżnych, lecz także dla całego południowego Wrocławia, jeśli nie tylko
mieszkańców osiedla Huby i Gaj (ok. 45 tys. mieszkańców). Nasza
propozycja dotyczy uczynienia z dworca początkowego punktu dla ciągu pieszego
skupiającego ruch mieszkańców osiedla na osi dworzec – ul. Gajowa – ul.
Kamienna. Cel ten można
osiągnąć dokonując częściowej przebudowy ul. Gajowej i Dawida bez zmiany
ich dotychczasowej funkcji, łącząc w pewną całość już istniejące obiekty."
Uzasadnienie:
Zgodnie z opracowanym przez Państwa „Studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gminy Wrocław” przedmiotowy obszar należy do
zespołu urbanistycznego Huby, uznanego za zespół mieszkaniowo-blokowy.
Opracowanie to przewiduje utworzenie lokalnego ośrodka usługowego oraz terenów
zieleni rekreacyjnej. Zgłaszana propozycja byłaby zbieżna z akcentowanymi przez
Państwa czynnikami: rewitalizacją obszarów zabudowy mieszkaniowej, w
tym XIX wiecznej zabudowy kamienicowej, polepszeniem standardu zamieszkiwania na
osiedlach, zwiększenia atrakcyjności turystycznej miasta, wzmocnieniem
tożsamości wrocławian.
W szczególności
zgłoszona propozycja jest zbieżna z następującymi kierunkami polityki
społeczno-gospodarczej miasta Wrocławia:
-
poprawa
wizerunku przestrzennego miasta,
-
rewitalizacja obszarów zabudowy mieszkaniowej,
-
rewitalizacja obszarów zabudowy mieszkaniowej XIX i rewitalizacją
dawnych małych miast i wsi w obszarze miasta,
-
zwiększenie
atrakcyjności turystycznej miasta i rewaloryzacja obiektów dziedzictwa
kulturowego,
-
rozwój
centrów usługowych,
-
polepszenie
standardu zamieszkiwania w osiedlach i wzmacnianie tożsamości wrocławian,
-
rozwój
sportu i rekreacji.
|
 
|
Dworzec PKP – południowe
wejścia do dworca |
A |
|
Dawny budynek DOKP –
Joannitów 13 – elewacja odnowiona, fasada iluminowana w nocy – nie
wymaga dodatkowych nakładów finansowych |
B |
|
skwer Dyrekcyjna –
Joannitów – skwer uporządkowany w 2002 r. przez Zieleń Miejską -
nie wymaga
dodatkowych nakładów finansowych |
C |
|
Budynki użyteczności
publicznej o dużej wartości architektonicznej – z zagospodarowanymi
podwórzami - tereny zielone - nie wymaga dodatkowych nakładów
finansowych
|
D |
|
Pracownicze ogródki
działkowe „Podgaje” - konieczność wykupienia terenu od ZWP i
przekształcenia go w park – wyeksponowanie alei z platanami -
funkcja rekreacyjna zostałaby zachowana |
E |
|
fragment ul. Gajowej z
XIX w. zabudową - przebudowa jezdni i chodnika, z wyodrębnieniem pasa
spacerowego pomiędzy jezdniami – tak jak za skrzyżowaniem
|
F |
|
fragment ul. Gajowej z
XIX w. zabudową – przebudowa istniejącego pasa pomiędzy jezdniami tak by
spełniał funkcje komunikacji pieszej - konieczność sfinansowania przebudowy
- właściciele mieszkań wykupionych od gminy zadeklarowali gotowość
partycypowania w kosztach remontu elewacji budynków |
G |
|
skwer Przestrzenna –
Gajowa – skwer uporządkowany w 2002 r. przez Zarząd Zieleni Miejskiej
– z wyodrębnionym miejscem zabaw dla małych dzieci i odnowioną fontanną.
- nie wymaga dodatkowych nakładów finansowych |
H |
|
fragment ul. Gajowej z XIX
w. zabudową |
I |
|
plac za skrzyżowaniem -
teren zabudowy blokowej – ewent. przebudowa
skrzyżowania z ul. Kamienną |
J |
-
Poprawa
wizerunku przestrzennego miasta
Powstałoby nowe miejsce z klasą - obszar w pełni uporządkowany urbanistycznie
o radykalnie podniesionych walorach kompozycyjnych i krajobrazowych. Pomysł
umożliwiłby połączenie inicjatyw miasta na osi Dworzec Główny – Rynek – Hala
Ludowa z południową częścią Wrocławia aż do ul. Kamiennej a nawet al. Armii
Krajowej. Obiekty budowlane zlokalizowane wzdłuż ul. Joannitów, Dawida i Gajowej
to obiekty o już wysokiej jakości użytkowej i kompozycyjnej lub też potencjalnie
za takie uchodzące. Przebudowa dawałaby szansę na wyeksponowanie obiektów
posiadających duże wartości (istniejąca już iluminacja bryły budynku Dyrekcji
DDOKP). Stworzono by warunki do stopniowego porządkowania przestrzennego jednego
z wrocławskich osiedli. Stworzono by warunki do „połączenia” dwóch oddzielonych
od siebie części osiedla z zabudową kamienicową i zabudową blokową.
-
Rewitalizacja obszarów zabudowy mieszkaniowej
W tym
przypadku hasło rewitalizacja zabudowy mogłoby obejmować aż trzy aspekty:
-
rewitalizację obszarów zabudowy mieszkaniowej,
-
rewitalizację zabudowy XIX wiecznej,
-
rewitalizację małych miast i wsi w obrębie miasta
Obszar
osiedla jest przestrzenią zdezintegrowaną architektonicznie. Osiedle zostało
w sztuczny sposób podzielone na część objętą zabudową kamienicową i część objętą
zabudowa wielkopłytową. Ciąg Dawida – Gajowa - stwarzałby szansę na połączenie
dwóch oddzielonych od siebie części osiedla w jedną całość, z którą mogliby
utożsamiać się mieszkańcy (przy założeniu dobrej woli inwestora i właściciela
działki położonej przy ul. Kamiennej, na wprost ul. Gajowej, można by przedłużyć
oś ul. Gajowej o ścieżki nowego osiedla Huby aż do al. Armii Krajowej).
Stworzono by szansę na rozszerzenie „nowego centrum miejskiego” planowanego
w ramach Przedmieścia Świdnickiego, w tym wokół skrzyżowania ulic Kościuszki
i Pułaskiego z przylegającymi osiedlami, położonymi po południowej stronie
Dworca PKP. Obszar osiedla łączyłby się z Przedmieściem Świdnickim nie tylko
istniejącymi ścieżkami rowerowymi, lecz także samym Dworcem PKP z jego
przejściami dla pieszych.
Zarządcy nieruchomości położonych wzdłuż ul. Gajowej zadeklarowali gotowość
partycypowania finansowego w kosztach renowacji elewacji budynków i przyległych
terenów. Wnioski (projekty) inwestycyjne zgłoszone Centrum Gospodarowania
Komunalnym Zasobem Mieszkaniowym do realizacji w 2003 r.
ZARZĄDCA sp. z
o.o.
|
lokalizacja |
działka/
właściciel |
zakres
inwestycji |
|
podwórko: ul.
Kamienna, Jerzego, Wapienna |
Gmina Wrocław |
ZWM 56.379 zł
(sporządzono projekt) |
|
Gajowa 78 |
Wspólnota
Mieszkaniowa |
elewacja budynku
210.000 zł (udział właścicieli obliczony na 25,4%) |
|
Gajowa 76 |
Wspólnota
Mieszkaniowa |
elewacja budynku
190.000 zł (udział właścicieli 2,2%) |
|
Gajowa 72 |
Wspólnota
Mieszkaniowa |
elewacja budynku
190.000 zł (udział właścicieli 19,75%) |
|
Gajowa 70 |
Wspólnota
Mieszkaniowa |
elewacja budynku
250.000 zł (udział właścicieli 23,07%) |
|
Gajowa
38 |
Wspólnota
Mieszkaniowa |
elewacja
budynku 210.000 zł (udział właścicieli 37,25%) |
|
Gajowa
36 |
Wspólnota
Mieszkaniowa |
elewacja
budynku 200.000 zł (udział właścicieli 35,1%) |
|
Gajowa
34 |
Wspólnota
Mieszkaniowa |
elewacja
budynku 190.000 zł (udział właścicieli 12,81%) |
|
podwórko: ul.
Kamienna, Gajowa, Przestrzenna, Wapienna |
|
ZWM 472.736,19 |
|
podwórko: ul.
Wapienna, Przestrzenna, św. Jerzego |
|
ZWM 56.379,37 |
|
podwórko: ul.
Hubska 41-53 |
|
ZWM 15.038,87 |
ADMINISTRATOR sp. z o.o.
|
lokalizacja |
działka/
właściciel |
zakres
inwestycji |
|
Gajowa 43 |
Wspólnota
mieszkaniowa |
elewacja budynku
207.844,5 zł (udział właścicieli 29%)
(sporządzono projekt) |
SPÓŁDZIELNIA
MIESZKANIOWA TELBUD
|
lokalizacja |
działka/
właściciel |
zakres
inwestycji |
|
Gajowa 33-45
(podwórze Wesoła, Gajowa, Przestrzenna, Tomaszowska |
Skarb Państwa -
komunalizowana - opinia pozytywna o możliwości przekazania przez miasto
działki dla spółdzielni |
ZWM - teren
zabaw dla dzieci (zadeklarowano udział - nie określono jego wysokości). |
|
|
|
|
Rewitalizacja obszarów zabudowy mieszkaniowej XIX łączy się z rewitalizacją
dawnych małych miast i wsi w obszarze miasta
Znajdujące się wzdłuż ul. Joannitów – Dawida i Glinianej budynki należą do
wyjątkowych przykładów całego zespołu XIX -wiecznej zabudowy w stylu secesji
berlińskiej, obejmującego nie tylko budynki mieszkalne, lecz także okazałe
budynki użyteczności publicznej. Całość stanowi oryginalny układ przestrzenny
wraz ze skwerami (2), rzadkimi okazami drzew (platanowce), jezdnią rozdzieloną
pasem zieleni (typowe dla alei) i elementami małej architektury (fontanna). Z
wymienionymi ulicami graniczą budowle wpisane do rejestru zabytków budownictwa i
architektury – kościół św. Henryka – przy ul. Glinianej i dom
mieszkalny "BEYERDORFSTIFTUNG przy ul. Hubskiej.
Za
wybitne przykłady XIX w. architektury użyteczności publicznej należą:
budynek DDOKP przy ul. Joannitów, budynek Wydziału Pedagogiki UW, czy też
budynki technikum kolejowego i zespołu szkół budowlanych.
Poniżej
numery budynków mieszkalnych przy ul. Gajowej wpisanych w UM do rejestru
zabytków objętych ochroną konserwatorską.
|
ulica |
nr |
rok
powstania |
|
ul. Gliniana/Gajowa |
25 |
1870 |
|
ul. Gajowa |
8/10 |
ok. 1915 |
|
ul. Gajowa |
12 |
ok. 1915 |
|
ul. Gajowa |
14 |
ok. 1930 |
|
ul. Gajowa |
26 |
1915 |
|
ul. Gajowa |
30 |
1915 |
|
ul. Gajowa |
32 |
1911 |
|
ul. Gajowa |
34 |
1903 |
|
ul. Gajowa |
36 |
1905 |
|
ul. Gajowa |
38 |
1904 |
|
ul. Gajowa |
40 |
1905 |
|
ul. Gajowa |
42 |
1905 |
|
ul. Gajowa |
43 |
1910 |
|
ul. Gajowa |
47/47a |
1915 |
|
ul. Gajowa |
50 |
1905 |
|
ul. Gajowa |
51 |
1910 |
|
ul. Gajowa |
52 |
1906 |
|
ul. Gajowa |
54 |
1906 |
|
ul. Gajowa |
55 |
1910 |
|
ul. Gajowa |
56 |
1906 |
|
ul. Gajowa |
70 |
1910 |
|
ul. Gajowa |
72 |
1910 |
|
ul. Gajowa |
76 |
1910 |
|
ul. Gajowa |
78 |
1910 |
-
Zwiększenie atrakcyjności turystycznej miasta i rewaloryzacja obiektów
dziedzictwa kulturowego.
Realizacja inwestycji umożliwiłaby „otwarcie” tej części Wrocławia dla
odwiedzających miasto gości. Ten obszar osiedla stanowi dla wielu podróżnych
odwiedzających Wrocław miejsce, od którego rozpoczynają swój pobyt. Mamy na
uwadze nie tylko Dworzec PKS i PKP, lecz także skwer przy ul. Joannitów -
Dyrekcyjnej, który jest miejscem odjazdu busów komunikacji prywatnej.
Zwiększeniu uległaby oferta obiektów atrakcyjnych turystycznie, które
stanowiłyby uzupełnienie wizytówki miasta. Powstałaby nowa trasa turystyczna.
Wyeksponowaniu uległyby najokazalsze budowle użyteczności publicznej. Dodatkowo
atrakcyjność zwiększałaby ich nocna iluminacja (budynek PKP jest w nocy
iluminowany). Obszar
osiedla to także strefa obserwacji archeologicznej – a istniejące place
i projektowany park stanowiłby naturalną ochronę przed budowlaną degradacją tego
terenu.
Jedną z
inicjatyw Rady Osiedla jest oznaczenie obiektów wpisanych do dolnośląskiego
rejestru obiektów budownictwa i architektury stosownymi tablicami. Nadmieniamy,
że obszar ten stanowi wyjątkowy przykład obiektów kultury materialnej, które
mogą służyć celom nie tylko wychowawczym, dydaktycznym i naukowym, ale i
znakomicie popularyzującym wiedzę inżynierską i sztukę. Znajdujące się tu liczne
szkoły średnie i wyższe stwarzają po temu znakomita okazję. W ten sposób
dajemy wyraz dziedzictwu kulturowemu miasta, nie odcinamy się od przeszłości –
co stanowi niezwykle ważny czynnik w jednoczącej się Europie.
-
Zespół
Szkół Kolejowych im. St. Staszica - ul. Dawida 9/11
-
Zespół Szkół Zawodowych - ul. Dawida 5/7
-
Policealne Studium Ekonomiczne "EKONOMICUS" - ul. Dawida 9/11
-
Szkoła Policealna Pracowników Służb Publicznych - ul. Hubska 7
-
Dolnośląski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli - ul. Dawida 1a
-
Wrocławskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli - ul. Dawida 9/11
-
Wydział Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego - Dawida 1
-
Rozwój
centrów usługowych
Układ przestrzenny ulicy
Gajowej sprzyja utrzymaniu i kreowaniu punktów usługowych. Charakteru ulicy
dodają znajdujące się tu liczne zakłady rzemieślnicze i małe sklepiki.
Wyeksponowanie miejsc do spacerów poprzez przebudowę chodników i zieleni,
zwłaszcza w pasie między jezdniami stwarzałoby szansę na rozwój małych punktów
gastronomicznych np. „otwartych” ogródkami w okresie letnim, co zwiększyłoby
dodatkowo funkcjonalność tej przestrzeni. Generalnie uporządkowanie ulicy
stworzyłoby miejsce z którym mogliby utożsamić się nie tylko mieszkańcy budynków
komunalnych (kamienic), lecz także przyległych bloków. Mieszkańcy zbliżyliby się
do punktów usługowych. Takie rozwiązanie uspokoiłoby również ruch samochodowy na
ulicy, który w chwili obecnej, chociaż jest spowolniony, stanowi jednak
zagrożenie ze względu na nieuporządkowanie i nieprzystosowanie miejsc wzdłuż
jezdni do parkowania samochodów.
-
Polepszenie standardu zamieszkiwania w osiedlach i wzmacnianie tożsamości
wrocławian
Inwestycja ma szansę podnieść
poziomu jakości życia mieszkańców, sprawiając, że będą bardziej
usatysfakcjonowani z warunków zamieszkiwania, w tym szczególnie ładu
przestrzennego i urody osiedla. Rada Osiedla jest po wstępnych
rozmowach ze środowiskiem wyższych szkół artystycznych – które mogłyby
udostępnić prace swoich absolwentów. Prace te można by wyeksponować w części
przeznaczonej dla ruchu pieszego tworząc wyjątkowe połączenie przestrzeni
użytkowej – rekreacyjnej i przestrzennych aranżacji artystycznych. Niewątpliwie stworzono by
miejsce o wyraźnie określonej przestrzeni, nasyconej lokalnymi wartościami
symbolicznymi, a zwłaszcza kulturowymi, które sprzyjałoby wzmocnieniu
identyfikacji wrocławian z miejscem zamieszkania.
-
Rozwój
sportu i rekreacji
Obszar ul. Gajowej stanowić
mógłby przyczynek do idei rekreacji w zieleni, a istniejące boisko przy ul
Dawida, dodatkowo zachęcałoby do aktywnego wypoczynku. Nadmieniamy, że obszar
osiedla stanowi naturalny łącznik pomiędzy parkiem Gen. Wł. Andersa, parkiem
Południowym i Wschodnim.
|
|
|
cześć B
|
|
|
|
cześć D
|
|
|
|
cześć D
|
|
|
|
cześć D
|
|
|
|
cześć D
|
|
|
|
|
cześć D
|
|
|
|
cześć D
|
|
|
|
cześć D
|
|
|
|
cześć D
|
|
|
|
cześć D
|
|
|
|
|
cześć D
|
|
|
|
cześć D
|
|
|
|
cześć E
|
|
|
|
cześć E
|
|
|
|
cześć F
|
|
|
|
|
cześć F
|
|
|
|
cześć F
|
|
|
|
cześć F
|
|
|
|
cześć F
|
|
|
|
cześć F
|
|
|
|
|
cześć F
|
|
|
|
cześć F
|
|
|
|
cześć F
|
|
|
|
cześć F
|
|
|
|
cześć F
|
|
|
|
|
cześć F
|
|
|
|
cześć G
|
|
|
|
cześć G
|
|
|
|
cześć G
|
|
|
|
cześć G
|
|
|
|
|
cześć G
|
|
|
|
cześć G
|
|
|
|
cześć G
|
|
|
|
cześć G
|
|
|
|
cześć G
|
|
|
|
|
cześć G
|
|
|
|
cześć G
|
|
|
|
cześć G
|
|
|
|
cześć G
|
|
|
|
cześć G
|
|
|
|
|
cześć G
|
|
|
|
cześć H
|
|
|
|
cześć I
|
|
|
|
cześć I
|
|
|
|
cześć J
|
|
|
|
|
cześć J
|
|
|
|
cześć J
|
|
|
|
cześć J
|
|
|
-
2003 r. marzec -
oficjalne pismo w sprawie koncepcji przebudowy ul. Gajowej i Dawida zostaje
przesłana do Rady Miasta i Biura Rozwoju Wrocławia.
-
2003 r. marzec -
zmieniona i dopracowana koncepcja przebudowy ul. Gajowej i Dawida zostaje
przedstawiona nieoficjalnie w Biurze Rozwoju Wrocławia i
Zieleni Miejskiej.
-
W 2003 r. do rady trafia kolejny dokument ze ZDiK będący podsumowaniem
udzielonych przez Biuro Rozwoju Wrocławia opinii. Pismo o symbolu
EUPZ-7/3323/1191/2003 cytujemy w całości.
"Dotyczy: ul. Gajowej. W ślad za pismem EUPZ-7/38990/13409/2002
z dnia 20 listopada 2002 Zarząd Dróg i Komunikacji podaje poniżej opinie
uzyskane z Biura Rozwoju Wrocławia oraz Wydziału Komunikacji UM w sprawie
zmiany funkcji ulicy Gajowej. Biuro Rozwoju Wrocławia poinformowało, że w
obszarze wzdłuż ul. Gajowej nie sporządza się obecnie miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego. Ulica Gajowa na odcinku od ul. Dyrekcyjnej do
ul. Suchej znajduje się w granicach miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego rejonu Przedmieścia Świdnickiego, a opinie na podstawie
obowiązujących mpzp wydaje Wydział Gospodarki Przestrzennej i Administracji
Budowlanej. Według „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Wrocław" przedmiotowy obszar należy do zespołu
urbanistycznego Huby, uznanego za zespół mieszkaniowo blokowy. Zabudowa i jej
układ wzdłuż ulicy charakteryzuje się wysoką wartością historyczną. Wyróżniony
tu został obszar historycznej zabudowy proponowany do ochrony konserwatorskiej
w ramach strefy „B" z rozpoznaną w dużym stopniu substancją zabytkową.
Ponadto, znajduje się tu również strefa obserwacji archeologicznej, wzdłuż
której niegdyś rozciągała się zabudowa średniowiecznej wsi Glinianki. Zachował
się także ciekawy układ geometryczny i wiele obiektów o wysokich walorach
estetycznych. Podstawowy typ zabudowy stanowią tu kamienice mieszkalno -
usługowe, domy wielorodzinne i obiekty użyteczności publicznej o charakterze
śródmiejskim. Ulica Gajowa stanowi obszar hierarchicznie ważny w skali całego
zespołu. Przebiegają tędy główne ciągi ruchu pieszego, co sprzyja rozwojowi
działalności związanej z handlem detalicznym. Planowane jest, aby ulica Gajowa
nabrała indywidualnego charakteru ciągu handlowego. Ustalenia „,Studium
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Wrocław" mają
charakter ogólny, określają kierunki polityki przestrzennej dla większych
obszarów, nie odnoszą się natomiast do pojedynczych działek czy budynków i nie
stanowią podstawy prawnej do wydawania decyzji administracyjnych. Zmianę
funkcji ulicy Gajowej wyłącznie na ciąg pieszy negatywnie zaopiniował Wydział
Komunikacji Urzędu Miejskiego Wrocławia motywując to tym, iż ulica Gajowa
stanowi lokalną drogą publiczną obsługującą przyległą zabudowę wielorodzinną
wraz z usługami na parterze, a także zapewnia miejsca postojowe dla tej
zabudowy. Obserwacje w tym terenie wskazują na ujemny bila parkingowy w
obrębie osiedla Huby, w tym także w rejonie ulicy Gajowej."
-
KIG skierowała pismo do Zarządu Dróg i
Komunikacji w tej sprawie akcentując koncepcję ciągu pieszego przed ciągiem
samochodowo-pieszym. Pod koniec 2002 r.
ze ZDiK otrzymaliśmy
odpowiedź w tej sprawie. W piśmie nr EUPZ-7/38990/13409/2002 ZDiK
informuje, że nasz dokument trafił do Wydziału Komunikacji UM i do Biura Rozwoju
Wrocławia i że od opinii tych jednostek gminy zależą dalsze prace nad
koncepcją zmiany charakteru naszego osiedla.
-
w 2002 r. z inicjatywy Macieja Borowskiego
członka Komisji Inicjatyw Gospodarczych w Radzie Osiedla zgłoszono plan przebudowy ul. Gajowej, tak aby uczynić z niej główny ciąg komunikacyjny spinający dwie części
osiedla Huby na osi północ-południe.
|