Oświetlenie Lizbony
autor:
Krzysztof Pawłowski. Numer miesięcznika z 10 października 2000 r.
Kompleksowe oświetlenie całego miasta – przed takim zadaniem stanęli projektanci firmy Schreder, gdy organizatorzy światowej wystawy EXPO`98 zaproponowali im stworzenie unikalnego w skali światowej projektu iluminacji Lisbony. Władze miasta założyły, że realizacja tego projektu pozwoli im wypromować Lisbonę wśród gości odwiedzających wystawę. Oświetlenie miało stać się wizytówką stolicy Portugalii.
Najtrudniejszym wyzwaniem dla inżynierów Schredera było oświetlenie budowanego jeszcze wtedy mostu Vasco da Gamy. Most ten, obecnie najdłuższy w Europie (17 km), łączy dwa brzegi ujścia rzeki Tag. Projektanci, pracujący nad oświetleniem mostu Vasco de Gammy stanęli przed jednym podstawowym wyzwaniem: efekt końcowy musiał harmonizować z głównym motywem wystawy EXPO’98, jakim był ocean.

Przy realizacji projektu Schreder współpracował ściśle z budowniczymi mostu (do jego budowy zużyto 730 tys. m3 betonu i 100 tys. ton. stali – równowartość dziesięciu wież Eiffla) oraz z francuskim projektantem oświetleniowym Rolandem Jeol.
Ostatecznie,
przy oświetleniu mostu zostało wykorzystanych 1000 specjalnie zaprojektowanych
opraw TAGE. Ich charakterystyczną cechą jest podświetlona na niebiesko obudowa
wywołująca w efekcie niezwykłe wrażenia u obserwatorów. Głównym źródłem światła
opraw TAGE są 400W wysokoprężne lampy sodowe, natomiast do
charakterystycznego podświetlenia oprawy zastosowano 32W lampy fluorescencyjne.
Materiały wykorzystane do budowy opraw zastały dobrane w taki sposób, aby nie
zmieniały one swoich właściwości z upływem czasu.
Okolice mostu oraz szeroka aleja, w której zlokalizowano bramki, gdzie kierowcy uiszczają opłaty za przejazd, oświetlane są przez oprawy Radial 3 oraz Radial 4. Oprawy Radial zostały zamocowane na słupach oświetleniowych o wysokości 18 metrów.
Radial 3
Radial 4
Dojazd do mostu
Prawie 400 opraw IMAGE zostało natomiast zainstalowanych na drogach dojazdowych do mostu Vasco de Gama. Te oprawy zasilane są wysokoprężnymi lampami sodowymi o mocy 250W.

Centrum Lisbony
Główne ulice miasta – takie jak Avenue des Etats-Units d’Amerique oświetlone zostały oprawami typu Onyx 2 i Onyx 3 oraz MC3 zainstalowanymi na 16-metrowych kolumnach w odległości 50 do 60 metrów jedna od drugiej.
Oprawy MC3
Oprawa ONYX
Tunele
Do oświetlenia lisbońskich tuneli użyto 1500 opraw typu FV3. Przy wyborze – ze względu na szczególne warunki bezpieczeństwa w tunelach – kierowano się szczególnie ich wysoką wytrzymałością mechaniczną oraz efektywnością fotometryczną.

Całkiem nowe podejście przyjęto natomiast przy oświetleniu głównego parku Lisbony, Alameda, będącego wizytówką stolicy Portugalii. Opracowanie tego przedsięwzięcia powierzono słynnemu projektantowi, Davidowi Pearsonowi. Ostatecznie przy oświetleniu parku zastosowano oprawy Aramis, które zostały umieszczone na zaprojektowanych specjalnie dla potrzeb tego projektu słupach, zakończonych u góry stożkowatym szkieletem.

Radial 4
Oprawy
MC3