Dodatki mieszkaniowe

Prawo do dodatków mieszkaniowych mają najubożsi lokatorzy mieszkań komunalnych i spółdzielczych, których nie stać na miesięczne opłaty czynszu. Osoby ubiegające się o dodatek mieszkaniowy muszą posiadać tytuł prawny do zajmowanego lokalu i spełniać kryterium dochodowe, a mianowicie: średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie może przekroczyć 150% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% w gospodarstwie wieloosobowym. Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać:

1) 35 m2 - dla 1 osoby
2) 40 m2 - dla 2 osób
3) 45 m2 - dla 3 osób
4) 55 m2 - dla 4 osób
5) 65 m2 - dla 5 osób
6) 70 m2 - dla 6 osób, a w razie zamieszkiwania w lokalu większej liczby osób dla każdej kolejnej osoby zwiększa się normatywną powierzchnię użytkową o 5 m2.

Dodatek mieszkaniowy nie przysługuje najemcom opłacającym czynsz wolny.

Zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego  (do 2001 r. obowiązywała ustawa z dnia 2 lipca 1994 roku o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych).

ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733).

Punkty wydawania i przyjmowania wniosków o przyznanie dodatku mieszkaniowego znajdują się przy ul. Oficerskiej 9a, I piętro oraz przy ul. Krętej 1/3, I piętro. Godziny urzędowania od 7.30 - 15.30.

W 2003 r. przeznaczono,  z budżetu państwa i gminy, 22 mln złotych na dodatki mieszkaniowe. Najniższy dodatek to 11 zł, najwyższy - 500; jest przyznawany przez pół roku. Lokator nie dostaje pieniędzy na rękę, przelewane są na konto zarządcy nieruchomości, a on musi dopilnować, czy lokator otrzymujący dodatek płaci swoją część opłat. Jeżeli okaże się, że przez dwa miesiące tego nie robi, zarządca powinien zawiadomić o tym MOPS. Wielu zarządców nie przestrzega tego przepisu, a miasto nie potrafi wyegzekwować prawa, na co zwraca uwagę NIK w swoich raportach. Gdy lokator nie płaci swojej części czynszu, gmina może wstrzymać wypłacanie mu dodatku, do czasu uregulowania zaległości. Jeśli zarządca nie zawiadamia o  zaległościach, zostaje zobowiązany do zwrotu pieniędzy, bez odsetek, dopiero kiedy sprawa wyjdzie na jaw.

Na pierwszym miejscu pośród firm zarządzających, które w ten sposób poprawiają swoją płynność finansową znajdują się: PKP,  WAM, SM Piast, SM Wojewodzianka, SM Wrocław-Południe.

STAWKI MAKSYMALNEGO CZYNSZU (CZYNSZ REGULOWANY) - 2004 r.
(3% wartości odtworzeniowej)
województwo	miasto/powiat	miesięczna stawka czynszu w zł/m2
Dolnośląskie	Wrocław	5,85
	powiaty	4,57-4,79
Kujawsko-Pomorskie	Bydgoszcz, Toruń	5,72
	powiaty	4,70
Lubelskie	Lublin	5,54
	powiaty	5,33
Lubuskie	Gorzów	5,89
	powiaty	4,81-5,78
Łódzkie	Łódź	5,95
	powiaty	4,79-5,76
Małopolskie	Kraków	6,13
	powiaty	4,52-6,08
	powiat tatrzański	6,84
Mazowieckie	Warszawa	10,54
	powiaty	5,90-7,26
Opolskie	Opole	6,14
	powiaty	6,14
Podkarpackie	Rzeszów	5,17
	powiaty	5,17
Podlaskie	Białystok	5,15
	powiaty	4,32-4,82
Pomorskie	Gdynia, Sopot	6,21
	powiaty	4,12-5,61
	powiat Pucki	6,21
Śląskie		6,19
	powiaty	6,19
Świętkorzyskie	Kielce	6,71
	powiaty	4,53
Warmińsko-Mzurskie	Olsztyn	5,36
	powiaty	4,84
Wielkopolskie	Poznań	6,50
	powiaty	4,48-6,0
Zachodniopomorskie	Szczecin	6,35
	powiaty	4,92-5,95

 

Miejskie programy dofinansowania czynszów w lokalach komunalnych

Obok dodatków mieszkaniowych najemca komunalnych lokali mieszkalnych może korzystać z pomocy finansowej udzielanej w formie zasiłku celowego na podstawie uchwały Rady Miejskiej Wrocławia (Nr XXXIX/1178/01) w sprawie lokalnego programu pomocy w postaci dofinansowania do opłat mieszkaniowych w lokalach mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób Gminy Wrocław.

1. O dofinansowanie do opłat mieszkaniowych mogą ubiegać  się  osoby uprawnione,  jeśli  ich  dochód  na  osobę nie przekracza kwoty 100% kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art.  4  ust. 1  ustawy  z dnia 29 listopada 1990 r.  o pomocy społecznej (jt. Dz.U. z 1998 r. nr 64, poz. 414 ze zm.) oraz spełnione są kryteria powierzchniowe określone w art. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. nr 71, poz. 734).

2. Dofinansowanie  do  opłat  mieszkaniowych  może  zostać udzielone także w  szczególnie  uzasadnionych  okolicznościach,  zwłaszcza  ze względu   na   potwierdzony  przez  Gminę  brak  możliwości  zamiany mieszkania o powierzchni  przekraczającej uzasadnione   potrzeby   osoby   uprawnionej.

3. Dofinansowanie możliwe jest w przypadkach losowych niezależnych  i niezawinionych przez najemcę. Dofinansowanie takie może służyć spełnieniu kryterium uzyskania dodatku mieszkaniowego.

4. Dofinansowanie  do  bieżących  opłat  mieszkaniowych  może   być przyznane  na  okres  do  6 miesięcy, jednak nie dłużej niż do końca  roku kalendarzowego.

Zaległości czynszowe. Co grozi jeśli nie zapłacisz czynszu?

• jeśli masz 200 zł długu np. w opłatach za mieszkanie i zalegasz z regulowaniem należności dłużej niż 2 miesiące, to wystarcza, żebyś trafił do Krajowego Rejestru Długów.
• na 30 dni przed umieszczeniem twojego nazwiska w KRD spółdzielnia, której jesteś winien pieniądze, powinna cię o tym zawiadomić (jednocześnie żądając spłaty zobowiązania).
• osoby, które nie płacą czynszu, najpierw otrzymują ze spółdzielni lub administracji upomnienia, potem są wzywane do złożenia wyjaśnień przed Radą Osiedla.
• aby uniknąć wykluczenia ze spółdzielni lub sprawy sądowej o eksmisję, warto skontaktować się z administracją lub Radą Osiedla i wyjaśnić przyczyny długów. Potem należy złożyć wniosek o rozłożenie zaległości na raty albo odroczenie płatności.
• W urzędzie dzielnicy warto zapytać, czy nie przysługuje nam dodatek mieszkaniowy. Także niektóre spółdzielnie stworzyły fundusze dopłacające do czynszów najbiedniejszym.
• Jeśli dłużnik zajmuje duże mieszkanie i nie stać go na czynsz, warto rozważyć zamianę lokalu na mniejszy.

Spośród 3 mln 400 tys. mieszkań spółdzielczych w Polsce z opłatami zalega 1 mln 200 tys. członków, czyli aż jedna trzecia. Przy czym 240 tys. członków nie płaci dłużej niż trzy miesiące. Założywszy, że średni czynsz w spółdzielni wynosi około 400 zł, w grę wchodzi 750 - 800 mln zł.

Widmo wyrzucenia z mieszkania za notoryczne niepłacenie czynszu grozi kilkuset mieszkańcom Wrocławia. Na ich szczęście ani gmina, ani spółdzielnie mieszkaniowe nie mogą ruszyć niemal nikogo bez zapewnienia innego lokum. Tylko w 2003 roku we Wrocławiu zapadło dwadzieścia jeden wyroków pozwalających eksmitować lokatorów z mieszkań komunalnych. Ale w ogromnej większości wypadków sąd przyznał im prawo do mieszkania zastępczego. A mieszkań gmina nie ma, więc w praktyce nie eksmituje. Nie płacący czynszów lokatorzy mogą spać spokojnie.

Od początku listopada także ci, którym sąd nie przyznał lokalu zastępczego, mogą odetchnąć. Zgodnie z prawem od 1 listopada do końca marca trwa pięciomiesięczny okres ochronny, w którym nie można eksmitować ludzi na bruk.

Pan Marian, który mieszka w jednej z kamienic na Śródmieściu odetchnął. - Słyszałem, że na zimę nie wyrzucają - cieszy się. Nie pamięta, kiedy ostatni raz zapłacił czynsz. Od kilku lat straszą go komornikiem i eksmisją, a on nawet nie wie, czy gmina zapewni mu inny dach nad głową. Nie płaci, bo jak tłumaczy, nie ma renty, zasiłku, nie mówiąc o pracy. - Żyję z tego, co na czarno dorobię, czasem coś znajdę, czasem dostanę od dobrych ludzi - tłumaczy.

Wypowiedzenia umów z 3-letnim wyprzedzeniem

W lipcu 2004 r. minął trzyletni okres ochronny dla lokatorów, którzy dostali wypowiedzenia umów najmu od właścicieli kamienic.

- W naszej kamienicy takie wypowiedzenie dostało sześciu lokatorów. Teraz musieliby się wyprowadzać. Ale się nie wyprowadzają, bo żaden już tu nie mieszka - opowiada pani Katarzyna, mieszkanka ul. Półwiejskiej (Poznań). - Jedna starsza pani umarła, druga przeprowadziła się do rodziny, pozostali też się gdzieś poprzenosili. Z tego, co wiem, są nawet zadowoleni - wylicza. [Marta Tylenda. Jak właściciele odzyskują odebrane mieszkania. GW z 3 sierpnia 2004 r.].

Prawo do składania wypowiedzeń lokatorom, którzy na podstawie przydziałów administracyjnych zasiedlili przed laty lokale, dała właścicielom kamienic ustawa o ochronie praw lokatorów a konkretnie art. 11 ust. 5 i 7.

Ustawa o ochronie praw lokatorów

 

Od 2001 r. właściciel kamienicy ma możliwość wypowiedzieć lokatorowi z 3-letnim wyprzedzeniem umowę najmu, nawet jeżeli ten lokator płacił czynsz. Wystarczy, że właściciel lub ktoś z jego rodziny będzie chciał w wybranym mieszkaniu zamieszkać (wymówienie jest skuteczne tylko wtedy, jeżeli zwolnione mieszkanie służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych właściciela lub jego najbliższej rodziny). Właściciel nie musi takiemu lokatorowi zapewniać mieszkania zamiennego. Jeżeli jednak właściciel w ciągu sześciu miesięcy nie zamieszkał w swoim lokalu lub przestał w nim mieszkać przed upływem pół roku od jego opróżnienia, lokator ma prawo wrócić do tego mieszkania, i to na dotychczasowych warunkach (właściciel pokrywa koszty przeprowadzki i musi zapłacić lokatorowi karę ustawową w wysokości 15 proc. wartości odtworzeniowej lokalu (czyli za 100 m kw. mieszkania aż 39 tys. zł).

Lokator po otrzymaniu wypowiedzenia i upływie oznaczonego terminu może się wyprowadzić dobrowolnie lub nie. W tym drugim przypadku właściciel może zawrzeć z nim nową umowę najmu lub skierować sprawę o eksmisję do sądu. Sąd, zanim wyda wyrok o eksmisji powinien zbadać, czy dana osoba kwalifikuje się do otrzymania lokalu socjalnego. Ustawa o ochronie lokatorów zawiera listę osób, których nie wolno eksmitować donikąd, są m.in.: bezrobotni, emeryci i renciści, których emerytura (renta) jest na poziomie najniższym, rodziny z małymi dziećmi, kobiety ciężarne. W przypadku otrzymania prawa do lokalu socjalnego lokator może mieszkać w swoim dotychczasowym mieszkaniu dopóki nie otrzyma lokalu socjalnego. W takim przypadku właściciel kamienicy ma prawo domagać się od miasta odszkodowania, które wyrówna mu różnicę między czynszem regulowanym a wolnym (np. w Poznaniu już zapadło kilka wyroków w tej sprawie). W Krakowie, Gdyni, Poznaniu lokatorzy mogą wynająć mieszkanie w towarzystwach budownictwa społecznego (TBS), w takim przypadku miasta wypłacają TBS tzw. partycypację.

W Poznaniu wyprowadzić powinno się ok. 200 lokatorów. Ponad sto rodzin szuka pomocy w Zarządzie Komunalnych Zasobów Lokalowych, ponieważ nie ma się dokąd wyprowadzić. W Krakowie wypowiedzenia otrzymało 1000 lokatorów o lokal socjalny ubiega się 850, w Warszawie - 282.

Jest jednak mało prawdopodobne, by ktoś trafił na bruk. Sejm przyjął nowelizację kodeksu postępowania cywilnego. Brakuje pod nią tylko podpisu prezydenta. Zanim zakończą się pierwsze sprawy o eksmisję, wejdzie ona w życie. Nowelizacja utrudnia eksmisję na bruk. Każdemu lokatorowi nakazuje zapewnić przynajmniej pomieszczenie tymczasowe. Na tym jednak nie koniec zmian. W Sejmie trwają prace nad rządowym projektem nowelizacji ustawy o ochronie praw lokatorów (jest po pierwszym czytaniu). Proponuje się w nim, by właściciel w wypowiedzeniu z imienia i nazwiska wskazał osobę, która ma zamieszkać w tym lokalu po upływie wypowiedzenia. Znacznie dalej idzie projekt Prawa i Sprawiedliwości. Posłowie PiS chcą, by o wypowiadaniu umów lokatorom, którzy płacą czynsz reglamentowany, decydował sąd, a właściciele musieli udowodnić, że mieszkanie jest im potrzebne. [Renata Krupa-Dąbrowska. Lokatorzy nie trafią na bruk. Rzeczpospolita  Nr 165 z 16 lipca 2004 r.]