WSPÓLNOTA I ZUS

W wielu wspólnotach zarządzaniem domem zajmują się jego współwłaściciele. Najczęściej są to emeryci lub renciści, bowiem to oni są w stanie poświęcić więcej czasu wspólnej własności niż osoby czynne zawodowo. Jeżeli wspólnota zawiera z emerytem umowę-zlecenie, to czy powinna ona odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne?

W tym roku stan prawny w zakresie obowiązku składki na ubezpieczenia społeczne jest znacznie bardziej złożony i w głównej mierze zależy od daty zawarcia umowy.

Na zasadach obowiązujących do końca 1999 roku składkom tym w 2000 roku podlegają przychody z umów-zleceń, umów o dzieło, umów agencyjnych i innych umów o świadczenie usług (do których, zgodnie z artykułem 750 kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia) zawartych do 13 stycznia 2000 roku (włącznie).

Inaczej sprawa przedstawia się w przypadku umów zawartych od 14 stycznia 2000 roku. Pod uwagę brane są wszystkie umowy, niezależnie od okresu, na jaki zostały zawarte, ani od wynagrodzenia z tytułu tych umów.

- Umowy-zlecenia, umowy agencyjne i o podobnym do nich charakterze, zawarte z własnymi pracownikami (w tym z emerytami i rencistami pozostającymi w stosunku pracy z zawierającym umowę-zlecenie), oraz umowy o dzieło zawarte z własnymi pracownikami (z wyjątkiem emerytów i rencistów) podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu) oraz obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu. Takie same zasady obowiązują, gdy pracownik (w tym emeryt i rencista) zawarł wprawdzie umowę z innym podmiotem, ale w jej ramach wykonuje pracę na rzecz własnego pracodawcy (nie dotyczy to umów o dzieło zawartych w emerytem lub rencistą).

- Umowy (z wyjątkiem umów o dzieło) zawarte z emerytami lub rencistami pozostającymi w stosunku pracy z innym podmiotem podlegają u zleceniodawcy dobrowolnemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, a także obowiązkowemu ubezpieczeniu wypadkowemu w przypadku przystąpienia do dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego (ale tylko wówczas, gdy praca jest wykonywana w siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności przez zleceniodawcę). Obowiązkowe jest też ubezpieczenie zdrowotne.

- Zasady wskazane powyżej dotyczą również umów (z wyjątkiem umów o dzieło) zawartych z pozostałymi osobami (to znaczy poza emerytami i rencistami) pozostającymi w stosunku pracy z innym podmiotem - ale tylko wówczas, gdy podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne ze stosunku pracy jest równa co najmniej najniższemu wynagrodzeniu. Gdy ta podstawa jest niższa - umowa zlecenia podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, a także wypadkowemu (ale tylko gdy praca jest wykonywana w siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności przez zleceniodawcę) oraz obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu. Dobrowolne jest ubezpieczenie chorobowe.

- Gdy umowa zlecenia jest jedynym zatrudnieniem (w tym zawarta z emerytem lub rencistą), podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu oraz wypadkowemu (gdy praca jest wykonywana w siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności przez zleceniodawcę), a także ubezpieczeniu zdrowotnemu. Dobrowolne jest ubezpieczenie chorobowe. Powyższe zastrzeżenia nie dotyczą umowy o dzieło.

Podaję sposób obliczenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w 2000 roku od przychodów z umów zleceń, o dzieło, agencyjnych i innych nie wyższych jednorazowo od 120 zł - zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy.

A oto wzór:

• Przychód z działalności wykonywanej osobiście (art. 13 pkt 2 i 5-8 ustawy - oznaczamy jako P,

• Stawka podatku 20 proc. (art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy),

• Podatek do urzędu skarbowego=P x 20 proc.

Do wypłaty podatnikowi, którego przychód z umowy podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu:

- P (przychód) minus (ubezpieczenie emerytalne 9,76 proc. + ubezpieczenie rentowe 6,5 proc. + ubezpieczenie chorobowe 2,45 proc. + ubezpieczenie zdrowotne + podatek 20 proc.)

Składka na ubezpieczenie zdrowotne jest obowiązkowa, jeżeli umowa zlecenia, umowa agencyjna czy inna o podobnym charakterze, a także umowa o dzieło podlegają ubezpieczeniu społecznemu. Dla umów zawartych od 14 stycznia 2000 roku jest to niezależne od czasu trwania umowy, a dla wszelkich umów podlegających ubezpieczeniu społecznemu - od kwoty należności wynikającej z umowy. Składka na ubezpieczenie zdrowotne pobrana przez płatnika - w przypadku umów związanych z działalnością podatnika wykonywanych osobiście, bądź zapłacona bezpośrednio przez podatnika, zmniejsza zaliczkę na podatek należny od dochodu (przychodu) podlegającego opodatkowaniu (art. 41 ust. 1a i art. 44 ust. 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Trochę to trudne i zawiłe, lecz myślę, że doświadczony zarządca lub księgowy doskonale poradzi sobie z tym problemem.